Beş Şehir (Notlarıyla)

Bes  Sehir,  okuyucusunu  hemen  ele  geçiren  büyüsünü,  yazarinin  üslûbundan,  yasadigi  ânin içindeki  geçmisi  bir  yekûn  halinde  hissedisinden,  dünyayi  sürekli  ince  bir  tülün  ardindan seyrediyormus gibi manzarayi bir çesit rüyaya dönüstüren hususi bakisindan aliyor. Bu büyüye yakalanan okuyucular, kitapta atifta bulunulan her hadiseyi, ismi geçen her sahsiyeti bildiklerini, her imayi anladiklarini farz ediyorlar. Hâlbuki Bes Sehir’e hakkiyla nüfuz edebilmek için çok zengin bir tarih, edebiyat, sanat kültürüne ihtiyaç  vardir. Zengin edebî birikiminin yani sira,  çok  sayida  vakanüvis  tarihi  ve  seyahatname  okuyarak  benzersiz  bir  tarih  kültürü  edinen Tanpinar, ayni zamanda resimden musikiye, mitolojiden evla menkibelerine uzanan zengin bir atiflar dünyasina sahiptir. Baskasinin elinde bir moloz yiginina dönüsebilecek bilgiler, onun essiz poetik duyarliginin imbiginden geçerek harika bir terkibe dönüsür. Tanpinar’in metinleri, sarip sarmaladigi sehirlerin adeta uzvî parçalari hâline gelmistir.1940’lardan  bu  yana  Ankara,  Erzurum,  Konya,  Bursa  ve  Istanbul  hakkinda  farkli  bir  seyler söylemek isteyenler, önce onlara Tanpinar’in giydirdigi edebî zirhi delmek zorundadirlar.